پایه بسیاری از مطالعات در هواشناسی و اقلیم شناسی داده های خام دیده بانی می باشد و وجود خطا یا عدم سازگاری بین میدانهای مختلف می تواند در نتایج مطالعات و پژوهشها اثر قابل توجهی داشته باشد. بدون انجام کنترل کیفی و نظارت داده ها، تحلیل عینی نقشه های هواشناسی با استفاده از برنامه های رایانه ای با مشکل مواجه می شود و محصولات به دست آمده قابل استفاده نیست و چنانچه به عنوان ورودی مدلهای عدیی به کار گرفته شوند، خطاهای فاحشی در برون داد به بار خواهند آورد. برخی از داده های هواشناسی که از ایستگاههای همدیدی سطح زمین و جو بالا گزارش می شوند به دلایل مختلف دارای خطاهایی هستند و باید قبل از هر گونه استفاده کنترل شده و از داده های صحیح جدا شوند. در اینجا فرمول بندی و اساس روشی ارایه می شود که اطلاعات فوق یا به عنوان داده های غلط رد می کند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که با این روش به راحتی می توان بر درستی گزارش های ایستگاه های هواشناسی سطح زمین و جو بالا نظارت کرد. همچنین در صورت اعمال کنترل کیفی، داده های حاصل را می توان با اطمینان برای انجام تحلیل عینی در برنامه های رایانه ای به کار گرفت.  

در هوای شهر تهران الگوی روزانه آلاینده CO برای فصل زمستان و تابستان وجود 2 بیشینه یکی در صبح و دیگری در شب را نشان می دهد. ترافیک وسایل نقلیه در صبح و کاهش ارتفاع لایه آمیخته در شب و پایداری ایستایی شبانه در وجود این بیشینه ها موثر هستند. همچنین بررسی تغییرات فصلی آلاینده CO وجود دو بیشینه در زمستان و تابستان را نشان می دهد. بررسی نقشه های همدیدی امواج سطح 200 میلی باری در فصل سرد نشان داد که در روزهای حاد آلودگی، محور جت جنب حاره ای، شمال غربی - جنوب غربی و نزدیک به حالت نصف النهاری است ولی در دوره های کمینه آلودگی، محور جت جنب حاره ای تقریبا مداری بوده، و یا ناوه ای بر روی ایران حاکم است و سرعت های قوی مداری در کاهش آلودگی منطقه ای موثر هستند. بررسی ارتباط سیستم های جو بالا و غلظت های آلودگی نشان داد که دوره های حاد آلودگی مربوط به هنگامی است که سیستم پشته بر ایران حاکم است و یا سیستم حباب مانندی است که در اثر ترکیب دو موج روی جت های جنب حاره ای و قطبی ایجاد می شود و ایران داخل منطقه ای قرار می گیرد که از عرض های پایین با جت جنب حاره ای و از عرض های بالا با جت قطبی احاطه می شود. طول این دوره های حاد معمولا حدود 3 تا 7 روز است که دوره های بلند تر همراه سیستم حباب مانند است. بررسی شرایط هواشناختی دوره های آلودگی نشان داد که اگر سیستم های پشته، یا حباب همراه با وارونگی های دمای سطحی باشند، آلودگی های شدید و مداومی رخ می دهدکه همراه با افزایش فشار در سطح زمین است ولی پیک فشار چند روز زودتر و گاهی همزمان رخ می دهد. همچنین در این دوره ها، شرایط سکون بر جو حاکم بوده و سرعت باد کاهش می یابد و دمای جو نیز افزایش نسبی پیدا می کند. ضرایب همبستگی به دست آمده بین غلظت آلاینده و شدت وارونگی دمایی مثبت و بین غلظت آلاینده و سرعت باد منفی و از نظر آماری معنی دار است. همچنین دوره های آلوده همراه با مقادیر بالای سرعت قائم اومگا (حرکات نزولی) است.

در این مقاله، همبستگی بین ازن کلی (Total ozone) و ارتفاع ژئوپتانسیلی (Meteorological parameters) و دمای جو بالا (Upper air) برای سه ایستگاه تهران، آنکارا و بت داگان (Bet Dagan) واقع در منطقه خاورمیانه در دوره سه ماه سرد ژانویه، فوریه و مارس در سال های 2005، 2007 و 2008 بررسی شده است. داده های جو بالا مربوط به دانشگاه وایومینگ و داده های ازن مربوط به داده های ماهواره است.نتایج بررسی ضرایب همبستگی (Coefficient of correlation) بین ازن کلی و پارامترهای هواشناختی جو بالا نشان می دهد که در همه ایستگاه های مورد بررسی، همبستگی منفی معنی داری بین ازن کلی و ارتفاع ژئوپتانسیل در سطوح 500 hPa، 300، 200، و 100 برقرار است.مقایسه مقادیر ضریب همبستگی ازن و ارتفاع ژئوپتانسیلی سطوح متفاوت ایستگاه های مورد بررسی نشان می دهد که به طور کلی همبستگی سطح 300 hPa قوی تر از سطح 500 hPa و 100 است. به عبارت دیگر، همبستگی بین ازن و پارامترهای هواشناختی در وردسپهر (troposphere) (تروپوسفر) بالایی قوی تر از وردسپهر میانی و آرام سپهر (stratosphere) (استراتوسفر) است و با کاهش عرض جغرافیایی ایستگاه ها، همبستگی آرام سپهری (100 hPa) افزایش می یابد. همچنین بالاترین ضریب همبستگی، مربوط به سطح 200 hPa است.همچنین همبستگی مثبت بین ازن کلی و دمای آرام سپهری و همبستگی منفی بین ازن کلی و دمای وردسپهر میانی و بالایی برقرار است.عوامل اصلی وجود چنین همبستگی هایی بین ازن کلی و ارتفاع سطوح ژئوپتانسیلی و دما را می توان به دینامیک جو و جریان های صعودی و نزولی هوا نسبت داد. به عبارت دیگر، در آرام سپهر پایینی که ازن با ارتفاع افزایش می یابد، طی کاهش ارتفاع سطوح ژئوپتانسیلی، همگرایی ازن در ارتفاعات بالا صورت می گیرد و نزول آن باعث افزایش ستون ازن کلی جو می شود و برعکس، با افزایش ارتفاع سطوح ژئوپتانسیلی، واگرایی ازن در ارتفاعات بالا صورت می گیرد و ستون ازن کلی جو کاهش می یابد. در ایستگاه تهران، افزایش 10 متری ارتفاع ژئوپتانسیلی سطح 200 hPa معادل کاهش 1.7 DU ازن کلی است.

در این مقاله، از برخی داده های هواشناسی مانند دما، فشار و دمای نقطه شبنم برای استخراج شاخص انکسار در نقاط مختلف ایران استفاده شد. این داده ها به کمک بالن های هواشناسی در دوازده ایستگاه جو بالای کشور بصورت تابعی از ارتفاع اندازه گیری می شوند. مجموعه نقاط شاخص انکسار بدست آمده از داده های هر ایستگاه به تفکیک ماه و بر حسب ارتفاع رسم شدند و مدل نمایی مناسبی بر آنها انطباق داده شد. این مدل ها در طراحی لینک های ماهواره و تخمین ناحیه دید رادارها استفاده می شوند. علاوه بر این، دو منحنی نمایی دیگر با نام های حد بالا و پایین برای هر دسته از نقاط معرفی گردید، بطوریکه 98% نقاط شاخص انکسار در بین این دو منحنی قرار می گیرند. در نهایت، ضرایب منحنی های نمایی بدست آمده برای چهار ماه سال در قالب سه جدول ارائه شدند. به کمک این جداول، دو نمونه از نقشه های شاخص انکسار ماهیانه کشور نیز ترسیم شد.

پیشینه و اهداف ورود فناوری های جدید، تغییرات عمده ای در کلاس درس به وجود می آورد که سبب ایجاد تغییر در ساختارهای آموزشی، الگوهای رفتاری داخل نظام آموزش وپرورش و حتی محتوای آموزشی شده است. استفاده از ابزارهای آموزشی و وجود آن ها بیانگر این واقعیت است که دیگر عصر معلم به عنوان یگانه نیروی صاحب اقتدار آموزش سرآمده است. کلاس های آموزشی سنتی دیگر دارای اثربخشی چندانی نیستند، زیرا وابسته به زمان و مکان خاص بوده و نمی توانند بافت واقعی و مناسب را برای یادگیری فراهم آورند. فناوری های نوین منابع غنی را فراهم می آورند که می توانند فرصتی برای رشد یادگیرندگان باشد. امروزه یکی از عوامل موثر در ایجاد انگیزه ی دانش آموزان به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش است. علاوه بر این یکی از اهداف مهم آموزش وپرورش کمک به دانش آموزان است تا یاد بگیرند چگونه به طور مولد از طریق ترکیب تفکر سطح بالا (ارزیابی ایده ها) با تفکر خلاق (ایجاد ایده های تازه) اندیشه ورزی کنند. با استفاده از فناوری های جدید اطلاعاتی و ارتباطی می توان دانش آموزان و معلمان را یاری داد تا مهارت های فکر کردن را فراگرفته و آن را ارتقا دهند. واقعیت افزوده یکی از فناوری های نوین آموزشی است که توسط پژوهشگران آموزشی به رسمیت شناخته شده است. اثربخشی واقعیت افزوده را می توان با نوع دیگری از فناوری ها مانند دستگاه های سیار گسترش داد. ظهور اخیر گوشی های هوشمند موجب شده است که برنامه های کاربردی واقعیت افزوده سیار تقریبا هر زمینه ای از مطالعه را توسعه دهد. هدف از پژوهش حاضر تاثیر واقعیت افزوده آموزشی بر جو انگیزشی درک شده و تفکر سطح بالا در دانش آموزان می باشد. روش ها روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه دانش آموزان دوم دبیرستان منطقه دوازده شهر تهران می باشند که 60 نفر از آن ها به روش نمونه گیری خوشه ای به عنوان نمونه انتخاب و در دو گروه (30 نفر گروه آزمایش و 30 نفر گروه کنترل) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه جو انگیزشی درک شده و تفکر سطح بالا می باشد. گروه آزمایش در شش جلسه یک ساعته تحت آموزش با واقعیت افزوده آموزشی قرار گرفتند. تجزیه وتحلیل داده های پژوهش با نرم افزار SPSS24 صورت گرفت و برای آزمون فرضیه های پژوهش از تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد. یافته ها یافته های پژوهش نشان داد که تاثیر واقعیت افزوده آموزشی بر جو انگیزشی درک شده و تفکر سطح بالا در گروه آزمایش به طور معناداری بیش تر از گروه کنترل است. همچنین تاثیر واقعیت افزوده آموزشی بر مولفه پیگیری پیشرفت توسط دانش آموزان در گروه آزمایش به طور معناداری بیش تر از گروه کنترل است، اما بر بقیه مولفه های جو انگیزشی درک شده تفاوت معنی داری بین گروه آزمایش و کنترل وجود نداشت. نتیجه گیری نتایج پژوهش نشان داد واقعیت افزوده آموزشی بر جو انگیزشی درک شده و تفکر سطح بالا دانش آموزان تاثیر دارد و باعث بهبود جو انگیزشی درک شده و تفکر سطح بالا در دانش آموزان می شود. همچنین واقعیت افزوده آموزشی بر یکی از مولفه های جو انگیزشی (پیگیری پیشرفت توسط دانش آموزان) تاثیر دارد. از آنجا که مهم ترین مزیت واقعیت افزوده توانایی منحصربه فرد آن در ایجاد محیط های آموزشی ترکیبی با استفاده از ترکیب اشیاء دیجیتال و فیزیکی است، از این طریق مهارت هایی مانند تفکر انتقادی، حل مسیله و برقراری ارتباط از طریق تمرینات مشترک به راحتی توسعه می یابد و با کاربرد این فناوری و تعامل با آن، انگیزش دانش آموزان افزایش می یابد. این فناوری در جمع آوری، پردازش و به یادآوری اطلاعات به دانش آموزان کمک می کند. به علاوه یادگیری جذاب و سرگرم کننده ای برای دانش آموزان به دنبال خواهد داشت. استفاده از فناوری واقعیت افزوده در آموزش جهت ارایه مطالب درسی به دانش آموزان، از بهترین روش های تدریس و آموزش می باشد و دانش آموزان می توانند مسایل علمی را بصورت مجازی با گذاشتن عینک واقعیت افزوده جلوی چشمان خود و یا گرفتن دوربین تلفن همراه روی متون درسی در محیط واقعی ببینند و به راحتی همه مسایل را درک کنند؛ بنابراین انگیزه دانشجویان را افزایش می دهد و به آن ها در به دست آوردن مهارت های بهتر کمک می کند.

سابقه و هدف: جو (Hordeum vulgare L. ) پس از گندم، برنج و ذرت یکی از مهم ترین گیاهان خانواده غلات است. جو بعد از گندم، دومین گیاه زراعی مهم ایران از نظر ارزش زراعی و تغذیه ای به شمار می رود. هدف از این تحقیق، ارزیابی و انتخاب لاین های برتر با عملکرد بالا، زودرس و مقاوم به خوابیدگی در مناطق گرم جنوب و شمال کشور با استفاده از شاخص انتخاب ژنوتیپ ایده آل (SIIG) بود. مواد و روش ها: به منظور گزینش لاین های خالص جو با عملکرد بالا و خصوصیات زراعی مطلوب در مناطق گرم جنوب و شمال کشور، تعداد 108 لاین خالص در قالب طرح بدون تکرار آگمنت همراه با چهار شاهد (نوروز/صحرا، اکسین، نوبهار و WB-96-19) در مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس (ایستگاه داراب)، خوزستان (اهواز)، سیستان (زابل) و گلستان (ایستگاه گنبد) طی سال زراعی 99-1398 ارزیابی شدند. یافته ها: نتایج تجزیه حداکثر درست نمایی محدود شده (REML) نشان داد که میزان وراثت پذیری عملکرد دانه در گنبد، اهواز، داراب و زابل به ترتیب 993/0، 258/0، 498/0 و 063/0 بود. نتایج تجزیه همبستگی نشان داد که همبستگی مثبت و معنی داری بین شاخص SIIG و ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه در همه مناطق وجود دارد. شاخص SIIG نشان داد که تعداد 21، 28، 16 و 5 لاین به ترتیب در داراب، اهواز، زابل و گنبد با مقدار شاخص SIIG بالا ( 9/0-6/0) جزء لاین های برتر بودند. براساس نتایج میانگین شاخص SIIGلاین های شماره ی 68، 102، 44، 66، 13، 47، 16، 34، 46، 99، 25، 65 و 35 به ترتیب با مقدار SIIG بالاتر از 500/0 در سه منطقه از چهار منطقه مورد بررسی، جزء لاین های برتر بودند. به منظور بررسی کارایی شاخص SIIG در انتخاب بهترین لاین ها از نظر عملکرد دانه، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته و زودرسی، لاین های مورد بررسی براساس شاخص SIIG در مناطق مختلف گروه بندی شدند. لاین ها به ترتیب در داراب، اهواز، گنبد و زابل در 6، 7، 8 و 7 گروه دسته بندی شدند. نتیچه گیری: براساس نتایج میانگین شاخص SIIG در همه مناطق، 16 لاین با بیشترین مقدار میانگین شاخص SIIG جزء لاین های برتر در بیشتر مناطق بودند. بنابراین لاین های منتخب در هر منطقه را می توان برای آزمایشات در آن منطقه توصیه کرد و لاین هایی که در مجموع بیشتر مناطق حائز بیشترین مقدار SIIG بودند به عنوان لاین هایی که دامنه متنوع کشت را دارند برای انجام آزمایشات تکمیلی در همه مناطق در سال های بعدی معرفی کرد.

انتخاب ارقام بهبود یافته و پرمحصول با پایداری عملکرد بالا یکی از اهداف مهم اصلاح جو برای مناطق دیم و خشک می باشد. همچنین بررسی اثر متقابل ژنوتیپ با محیط به منظور آزادسازی ارقام پایدار برای مناطق مختلف حائز اهمیت است. بدین منظور در این تحقیق به منظور مطالعه سازگاری و پایداری عملکرد دانه لاین های پیشرفته جو در شرایط دیم مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر کشور، تعداد 18 لاین پیشرفته جو (یک لاین شاهد،LB ) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در چهار منطقه گچساران، کوهدشت، مغان و گرگان به مدت سه سال زراعی از نظر پایداری عملکرد دانه مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر رقم و اثر متقابل رقم با محیط (مکان و سال). بر اساس نتایج تجزیه پایداری با مدل ابرهارت و راسل لاین های 2، 12 و 18 با عملکرد نسبتا بالا و ضرایب رگرسیونی غیرمعنی دار با یک و حداقل انحراف از رگرسیون به عنوان لاین های با سازگاری عمومی بالا برای تمام مناطق شناخته شدند. بر اساس نتایج واریانس درون مکانی لین و بینز پایدارترین و بهترین ژنوتیپ لاین 11 بود. در روش تجزیه رتبه ای لاین های 14، 11 و 1 جزو ژنوتیپ های پایدار بودند. در نتیجه گیری نهایی با روش های مختلف پایداری لاین های 11، 2 و 18 به ترتیب با 4122، 4096 و 3943 کیلوگرم در هکتار به عنوان مناسب ترین و پایدارترین لاین ها انتخاب و معرفی گردید.

به منظور تولید رقم جو متحمل به خشکی و سرما، رقم آرتان از طریق مرکز بین المللی ایکاردا در قالب خزانه نسل های در حال تفکیک (نسل F3) در سال 77-1376 وارد آزمایشات داخلی ایستگاه های سرد و معتدل موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور شد و به روش بالک تغییر شکل یافته به خلوص ژنتیکی رسید. سپس طی چند سال در ایستگاه های مراغه، شیروان، قاملو، سرارود، زنجان، ارومیه و اردبیل در آزمایشات مقایسه عملکرد و سازگاری مورد بررسی قرار گرفت. رقم آرتان با میانگین عملکرد دانه 2142 کیلوگرم در هکتار نسبت به رقم شاهد آبیدر 11 درصد عملکرد دانه بیشتری داشت. این رقم نسبت به شاهد آبیدر از زودرسی نسبی، پابلندی و وزن هزاردانه بیشتری برخوردار بوده و دارای صفات سازگاری عمومی و پایداری عملکرد مطلوب، تیپ رشد بینابین، مقاوم به ریزش دانه، متحمل به سرما و خشکی، میانگین ارتفاع بوته 83 سانتی متر، وزن هزار دانه 42 گرم و مقاومت به بیماری های زنگ زرد و زنگ قهوه ای می باشد. رقم آرتان به دلیل عملکرد بالا و ویژگی های مطلوب زراعی برای کاشت در مناطق سرد و معتدل سرد دیم کشور انتخاب و معرفی شد.

یکی از ابزارهای مطالعه توفان های تندری داده های گمانه زنی است که پراکندگی مکانی دارد. با توجه به تفکیک مناسب و پوشش جهانی داده های بازتحلیل ERA5، استفاده از نمایه های قائم تولید شده توسط این مجموعه داده در تحقیقات بسیاری مورد استقبال واقع شده است. البته در صورتی داده های بازتحلیل در یک مکان می تواند اطلاعات مفیدی در اختیار کاربر قرار دهد که قبل از استفاده اعتبارسنجی شده باشد. در این تحقیق اعتبار داده های بازتحلیل ERA5 در برآورد دو پارامتر همرفتی CAPE و CIN با استفاده از نودهزار داده مشاهداتی (در نه ایستگاه جو بالا در منطقه ایران) و در بازه زمانی 31 ساله (از ابتدای 1990 تا انتهای 2020) و با استفاده از چهار شاخص آماری R، ME، MAE و RMSE ارزیابی شد. در این راستا، انواع پارامتر همرفتی CAPE اعم از CAPE، SB-CAPE، ML-CAPE و MU-CAPE و همچنین انواع پارامتر همرفتی CIN اعم از CIN، SB-CIN، ML-CIN و MU-CIN بررسی شدند. ایستگاه ها عبارت بودند از ایستگاه تبریز، مشهد، تهران، کرمانشاه، اصفهان، اهواز، کرمان، شیراز و زاهدان. نتایج نشان داد که پارامترهای ML-CAPE و ML-CIN در ایستگاه های بیشتری توانسته اند بالاترین همبستگی و کمترین خطا میان مقادیر محاسبه شده مشاهداتی و بازتحلیل را تولید کنند. از این رو، نتیجه گیری می شود که با استفاده از داده های بازتحلیل ERA5، دو پارامتر همرفتی ML-CAPE و ML-CIN در برآورد CAPE و CIN در بیشتر ایستگاه ها عملکرد بهتری داشته و پیشنهاد می شود برای محاسبه CAPE و CIN با استفاده از داده های بازتحلیل ERA5 در ایستگاه های مذکور از دو پارامتر فوق استفاده شود.

اثر متقابل ژنوتیپ در محیط (G×E) به دلیل اختلال در گزینش ژنوتیپ ها در هر محیط، از اهمیت ویژه ای در برنامه های اصلاح نباتات برخوردار است. بنابراین برای آنجام گزینش بهتر باید عملکرد و پایداری عملکرد به طور هم زمان در نظر گرفته شوند. در این پژوهش تعداد 18 لاین پیشرفته جو در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در چهار منطقه گچساران، کوهدشت، مغان و گرگان به مدت 3 سال زراعی از نظر پایداری عملکرد دانه و ارزیابی کارایی روش های مختلف گزینش مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند. بررسی نتایج سه ساله عملکرد دانه در مجموع چهار ایستگاه تحقیقاتی نشان داد که بیش ترین میزان عملکرد در لاین های 1 و 14 به ترتیب با 4256 و 4205 کیلوگرم در هکتار و کم ترین میزان عملکرد مربوط به لاین 6 با میانگین 3289 کیلوگرم در هکتار می باشد. در حالی که میانگین عملکرد رقم شاهد، ژنوتیپ 17 (LB)، در شرایط مشابه 3609 کیلوگرم بود. از طریق گزینش با استفاده از آماره عملکرد- پایداری (YSi) به ترتیب لاین های 14، 1، 11، 2، 12، 5، 18، 15 و 9 با میانگین عملکرد 4057 کیلوگرم در هکتار انتخاب شدند. در این روش لاین 14 با YSi برابر 19 به عنوان برترین لاین از نظر عملکرد و پایداری نسبت به شاهد (-2=YSi) شناخته شد و لاین 11 و 1 (18=YSi) در رتبه بعدی قرار گرفتند. لاین 10 ضعیف ترین ژنوتیپ از لحاظ گزینش هم زمان برای عملکرد و پایداری شناخته شد. مقایسه میانگین عملکرد لاین های انتخابی به دست آمده از چهار روش مختلف گزینشی نشان از نبود تفاوت آماری معنی دار بین روش های گزینشی مختلف داشت، اما ترتیب ژنوتیپ انتخابی در روش های مختلف متفاوت بود، که این مساله می تواند در معرفی ارقام پایدار مهم تلقی گردد. بنابراین استفاده از آماره عملکرد- پایداری (YSi) به دلیل تاکید بیشتر بر عامل پایداری در محاسبه YSi، مناسب بوده و با اطمینان کافی ژنوتیپ های با عملکرد بالا و پایدار را انتخاب می نماید.